TEL AVIV

Tel-Aviv jest pierwszą nowoczesną metropolią w Palestynie, wzniesioną od podstaw przez imigrantów żydowskich.

Budowa "Wzgórza Wiosny" - tak brzmi tłumaczenie hebrajskiej nazwy miasta - rozpoczęła się w 1909 roku. Kierował nią Meir Dizengoff - pierwszy burmistrz Tel-Avivu. Tel-Aviv rozrastał się w "amerykańskim" tempie, zajmując coraz rozleglejsze tereny rozciągające się wzdłuż wybrzeża morskiego. W połowie lat 30-tych XX wieku był już największym miastem Palestyny. Od początku starano się nadać mu regularny układ urbanistyczny, charakteryzujący miasto-ogród, w którym funkcje mieszkalne nie kolidowałyby z przemysłowymi. W 1949 roku do Tel-Avivu przyłączono stare miasto portowe Jaffa, tworząc w ten sposób jednolity organizm miejski. Dzisiejszy Tel-Aviv liczy 360 tys. mieszkańców. Rozwój terytorialny miasta uległ zahamowaniu, gdyż wokół powstało wiele miast satelickich. W ten sposób Tel-Aviv stał się ośrodkiem nowoczesnej aglomeracji, zamieszkiwanej przez 1,8 mln ludzi. Tel-Aviv to główny ośrodek przemysłowy i handlowy kraju, centrum izraelskiego biznesu. Swoje siedziby mają tu najpoważniejsze firmy Izraela, filie znanych koncernów zagranicznych, a także największe banki i ekskluzywne hotele o światowym standardzie usług. Większość z nich zlokalizowano w wieżowcach, wzdłuż morskiego wybrzeża. Są elementem krajobrazu nie znanym dotychczas w Palestynie. Niemal wprost u ich podnóża ciągnie się wspaniała piaszczysta plaża, czyniąc z miasta ważny ośrodek wypoczynkowy Izraela.

Tel-Aviv ma również wiele do zaoferowania miłośnikom sztuki. Takie instytucje kulturalne jak: Izraelska Orkiestra Symfoniczna - jedna z najznamienitszych w świecie, Muzeum Sztuki - posiadające w swoich zbiorach dzieła Renoira, Moneta, czy Picassa, Izraelska Opera - ciesząca się światowym uznaniem oraz muzea, w tym Muzeum Diaspory - gdzie poczytne miejsce zajmuje wystawa poświęcona Łodzi żydowskiej - a także liczne galerie i okresowe ekspozycje artystyczne, zadowalają nawet najbardziej wymagające gusta. Zyskujący coraz większą renomę Uniwersytet w Tel-Avivie szczyci się największą w Izraelu liczbą wydziałów.

Obok cech nowoczesnego miasta, w Tel-Avivie odnaleźć można miejsca o typowo orientalnym klimacie. Należy do nich m. in. egzotyczny bazar Carmel z wręcz niewyobrażalną różnorodnością oferowanych towarów. Jednakże najbardziej orientalny charakter ma portowe miasto Jaffa, jedno z najstarszych w Palestynie. Labirynt wąskich, krętych, spokojnych uliczek z licznymi restauracjami i uroczymi kafejkami, z galeriami sztuki, których ekspozycje prezentowane są na zewnątrz, stwarza niepowtarzalny klimat, czyniący z Jaffy dzielnicę artystów i koneserów sztuki. Zlokalizowany nieopodal pchli targ, choć pełen kupieckiego zgiełku, dodaje starej Jaffie specyficznego uroku. Wśród miast partnerskich Łodzi, Tel-Aviv zajmuje miejsce szczególne. Mieszka tam kilkutysięczna grupa byłych łodzian, zrzeszonych w Stowarzyszeniu Byłych Łodzian w Izraelu, którego siedziba mieści się w Tel-Avivie.

Oficjalne kontakty pomiędzy Łodzią a Tel-Avivem datują się od 1994 r. Przełomowym wydarzeniem dla nawiązania partnerskich stosunków były obchody 50-tej rocznicy likwidacji getta żydowskiego w Łodzi. Wyrażone wówczas intencje oraz wstępne rozmowy zaowocowały podpisaniem, podczas Światowego Zjazdu Łodzian w Tel-Avivie we wrześniu 1994 r., umowy o miastach partnerskich. Rezultatem pierwszych kontaktów pomiędzy władzami miast było zorganizowanie jesienią 1995 r. Dni Izraela w Łodzi. Trwające przez ponad dwa miesiące okolicznościowe uroczystości miały na celu przybliżenie mieszkańcom Łodzi kultury i historii Izraela.

Powołanie do życia we wrześniu 1995 r. Fundacji Monumentum Iudaicum Lodzense, było przedsięwzięciem potwierdzającym rozwój współpracy pomiędzy Łodzią a Tel-Avivem. Jednym z założycieli fundacji jest wspomniane wcześniej Stowarzyszenie Byłych Łodzian w Izraelu. Celem Fundacji jest renowacja cmentarza żydowskiego w Łodzi (największego tego typu w Europie), a także ochrona pozostałych zabytków i miejsc związanych z kulturą żydowską.

Zasada partnerstwa pomiędzy Łodzią a Tel-Avivem opiera się przede wszystkim na działaniach zmierzających do zbliżenia mieszkańców obu miast. Cel ten realizowany jest poprzez bezpośrednie kontakty, które zapoczątkowano w czerwcu 1996 r. przyjazdem grupy byłych Łodzian z Izraela. Jednakże tym, co stanowi o istocie partnerstwa miast i co przyczyni się do utrwalenia współpracy jest właściwa edukacja młodzieży. Najlepszą jej formą jest bezpośrednie poznawanie kultury i obyczajów rówieśników z bratniego miasta. Program wymiany młodzieży, opracowany przy współudziale Fundacji Monumentum Iudaicum Lodzense, doczekał się pierwszej edycji w sierpniu 1996 r.

Gościem pierwszej edycji Spotkań Teatrów Miast Partnerskich Łódź 2005 był teatr Cameri z Tel Avivu.